İş Yerlerinde Yangın Güvenlik Rehberi

İş Yerlerinde Yangın Güvenliği Bilinci ve Tedbirleri

Türkiye’de, iş yerinde yangın güvenliği genellikle yangın söndürme sektörü üzerinden ele alınan bir konudur. Elbette yangın çözümleri ve projelendirme hizmetleri hayati önem taşır. Ancak bina sahipleri ve işverenler gibi çalışanların da yangın bilincine sahip olması gerekir. Yangın güvenliği konusunda çalışanların “bir şey olmaz” düşüncesi ve işverenlerin “ölü yatırım” algısı yangınların en önemli nedenidir. Oysa yangın güvenliği masraf değil, kesintisiz iş akışının olmazsa olmazıdır. Yangın söndürme ekipmanları, işletmeler için tıpkı bir yazıcı veya dosya dolabı gibi demirbaş olarak görülmelidir. İşverenler, aşağıda belirttiğimiz 10 maddelik yangın önleme tedbirleri rehberini uygulayarak can ve mal kayıplarını önleyebilir.

Ofis ve Fabrikalarda Alınması Gereken Önlemler

Ofis ve fabrikalarda alınması gereken önlemlerin yangın söndürme tüplerinin yerleştirilmesinden ibaret olduğu yönündeki algı doğru değildir. Bu yanılgı, özellikle kurumsal ofis ortamlarında yaygındır. Hâlbuki ofislerde, prize takılı şarj aletlerinden filtre bakımı yapılmayan klimalara kadar yangına yol açabilecek birçok detay mevcuttur. Ofislerde ve fabrikalarda, işverenlerin dikkatle izlemesi ve yeşil tik atması gereken yangın güvenlik checklist şöyle:

1. Yangın söndürme ve alarm ekipmanları mevcut ve periyodik bakımı yapılmış durumda.
2. Kaçış yolları yeterli genişlikte.
3. Sertifikalı yangın kapısı mevcut ve kullanımına engel teşkil edebilecek kilit vb. unsur yok.
4. Elektrik panoları ve tesisat yangına dayanıklı.
5. Acil durum aydınlatma ve yönlendirme işaretleri görünebilir durumda.
6. İtfaiye araçlarının binaya erişimine veya hidrantlara hortum bağlamasına engel bir unsur yok.
7. Acil durum planları ve kaçış şeması, herkesin görebileceği bir alanda asılı durumda.
8. Acil durum ekiplerinin yangın eğitimi sertifikası var.
9. Yılda en az 1 kez yangın tatbikatı yapılıyor.
10. Tehlikeli maddelerin geçici depolanması ve atık yönetimi yangına dayanıklı alanlarda yapılıyor.

İş yerinde yangın önleme tedbirleri uygulanırken şu yönetmelikler esas alınmalıdır:

• Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
• İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik
• İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik

İşverenler tüm bu önlemleri almadan önce şu soruya yanıt bulmalıdır: Bina, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak mı projelendirilmiş? En sağlıklı yöntem ise yangın güvenlik danışmanlığı hizmeti almaktır.

Acil Durum Tahliye Planı Nasıl Hazırlanır?

İşverenler için acil durum tahliye planı nasıl hazırlanır sorusu elbette mevzuatlarla (6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu) yanıtlanır. Ancak önemli olan asıl nokta şudur: Paniği ve olası zararları en aza indirebilmek. İyi hazırlanmış bir plan, yangın risk analizi ve müdahale yöntemleriyle sınırlı değildir. Personel temel yangın eğitimi ile bilgilendirilmiş ve tatbikatlarla süreç desteklenmiştir. Acil durum ve tahliye krokilerindeki en önemli nokta yangın talimatıdır. Talimatların hem Türkçe hem de İngilizce olarak hazırlanması önerilir. Talimatta ISO-7010 standardına uygun şekilde hazırlanan semboller bulunmalıdır. Sembolize edilmesi gereken alanlar şöyledir:

1. Bulunduğunuz nokta
2. Islak zemin
3. Elektrik tehlikesi
4. Erkek ve kadın tuvalet
5. Acil çıkış kapısı ve yönü
6. Toplanma bölgesi
7. Acil durum merdiveni (aşağı-yukarı yön)
8. Kuru kimyevi tozlu (KKT) yangın tüpü
9. Yangın alarm düğmesi
10. Yangın hortumu

Yangın talimatı genel olarak şunlardan oluşur:

1. Öncelikle sakin olun ve acil durum plan talimatlarını uygulayın.
2. Acil durum ekibine (koruma, kurtarma, söndürme, ilk yardım) haber verin.
3. Elektrik, gaz gibi tüm enerji kaynaklarını kesin.
4. Eşyalarınızı toplamaya çalışmayın.
5. Dumandan korunun. (ıslak bezin veya kıyafetin maske olarak kullanılması önerilir)
6. Asansörü değil, merdiveni kullanın.
7. Acil durum tabelalılarını takip ederek çıkışı bulun.
8. Dumanın temiz hava alanına ulaşmasını önlemek için kapıları kapatın.
9. Acil durum toplanma bölgesine (vektörel olarak haritalandırılmış olmalı) ulaşın.
10. Toplanma bölgesinde personel sayımına katılın.

Acil durum ve yangın tahliye planında ilgili yönetmelik gereği şu ulusal iletişim numarası bulunmalıdır: 112 – Acil Çağrı Merkezi. Tahliye planı hizmeti alınması, planın mevzuat ve standartlara uyumlu olmasını sağlar.

Personel Yangın Eğitimi Zorunluluğu

Personel yangın eğitimi zorunluluğu 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile belirlenmiştir. Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerinde;

• Eğitim süresi,
• Eğitim içeriği
• Eğitim verme yetkisi olan kurum ve kişiler ile ilgili detaylara yer verilmiştir.

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik ise uygulamalı eğitim (tatbikat) aşamasını detaylandırmıştır. Az tehlikeli iş yerlerinde 3 yıl, tehlikeli iş yerlerinde 2 yıl, çok tehlikeli iş yerlerinde ise 1 yıl aralıklarla yangın eğitimi verilmelidir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı denetimlerinde;

• İSG/yangın eğitimi verilmediği,
• Tehlike sınıfı fark etmeksizin en geç yılda 1 defa tatbikatların yapılmadığı tespit edilirse cezai işlem uygulanır.

Tüm bu bilgiler, iş yerlerinde yangın güvenliği sağlamak için kapsamlı bir süreç yönetimi gerektiğini gösteriyor.